नेपाली फुटबलको भविष्य संकटमा : मैदानभन्दा बाहिरको विवादले रोकियो अन्तर्राष्ट्रिय यात्रा
काठमाडौं -नेपाली फुटबल अहिले मैदानमा भन्दा बढी मैदानबाहिरको संकटका कारण चर्चामा छ। अखिल नेपाल फुटबल संघ (एन्फा) माथि विश्व फुटबल महासंघ (फिफा)ले निलम्बन लगाएपछि नेपाली फुटबलको अन्तर्राष्ट्रिय यात्रा अनिश्चित बनेको छ।
फिफाले गत जुन २४ मा एन्फालाई निलम्बन गर्ने निर्णय गरेको थियो। तेस्रो पक्षको हस्तक्षेपलाई मुख्य कारण देखाउँदै गरिएको निलम्बनपछि नेपालले फिफा तथा एएफसीअन्तर्गतका अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा सहभागिता जनाउने विषय प्रभावित भएको छ।
यसको प्रत्यक्ष असर राष्ट्रिय टोलीदेखि युवा खेलाडी, महिला टोली, क्लब, रेफ्री र प्रशिक्षकसम्म परेको छ। नेपाली फुटबलमा भविष्य खोजिरहेका हजारौँ खेलाडीका लागि अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिता अनुभव र अवसरको ढोका साँघुरिएको छ। एन्फाका अनुसार फुटबलसँग प्रत्यक्ष र अप्रत्यक्ष रूपमा ठूलो संख्यामा मानिस जोडिएका छन्।
खेलाडी मैदानमा, निर्णय भने मैदानबाहिर
नेपालले पछिल्ला वर्षहरूमा दक्षिण एसियाली फुटबलमा आफ्नो छुट्टै पहिचान बनाउन प्रयास गरिरहेको थियो। विशेषगरी महिला फुटबलमा नेपाली टोलीको प्रदर्शनले समर्थकमा नयाँ आशा जगाएको थियो। तर प्रशासनिक विवाद र संस्थागत अस्थिरताले अहिले खेलाडीको मेहनतमाथि नै प्रश्न उठ्ने अवस्था सिर्जना गरेको छ।
पूर्वराष्ट्रिय कप्तान हरि खड्कासहित नेपाली फुटबलसँग जोडिएका व्यक्तिहरूले समेत सरकार र सम्बन्धित निकायलाई तत्काल पहल गरी नेपाली फुटबललाई अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिस्पर्धामा फर्काउन आग्रह गरिरहेका छन्।
फिफाको निलम्बन कायम रहे नेपालका क्लब तथा राष्ट्रिय टोलीले विभिन्न एएफसी प्रतियोगितामा सहभागिता जनाउन नपाउने अवस्था बनेको छ। एएफसीले पनि फिफाको निर्णयलाई आधार बनाएर नेपाली टोली र क्लबको अन्तर्राष्ट्रिय सहभागितामाथि असर पर्ने स्पष्ट पारेको छ।
यसले नेपाली फुटबलको प्रतिस्पर्धात्मक स्तरमा दीर्घकालीन असर पार्न सक्ने चिन्ता बढेको छ। अन्तर्राष्ट्रिय खेल नहुँदा खेलाडीको अनुभव, विश्व वरीयता, प्रायोजन, आर्थिक स्रोत र नयाँ प्रतिभाको विकास सबै प्रभावित हुन सक्छन्।
अन्तर्राष्ट्रिय संकटसँगै नेपालको घरेलु फुटबलको व्यवस्थापन पनि लामो समयदेखि आलोचनाको केन्द्रमा छ। ए डिभिजन लिग नियमित रूपमा सञ्चालन हुन नसक्नु, प्रतियोगिताको मिति तोकिए पनि समयमा आयोजना नहुनु र फुटबल क्यालेन्डर कार्यान्वयनमा समस्या देखिनुले क्लब तथा खेलाडीमा अन्योल बढाएको छ।
फुटबल विकासको आधार मानिने घरेलु लिग बलियो नभएसम्म राष्ट्रिय टोलीलाई प्रतिस्पर्धी बनाउने लक्ष्य पनि कठिन हुन्छ। नियमित प्रतियोगिता नहुँदा खेलाडीले पर्याप्त खेल समय पाउँदैनन् भने क्लबहरूले समेत आर्थिक तथा व्यवस्थापकीय चुनौती सामना गर्नुपर्छ।
नेपाली फुटबललाई अहिले आरोप–प्रत्यारोपभन्दा पनि स्पष्ट समाधान आवश्यक छ। सरकार, राष्ट्रिय खेलकुद परिषद्, एन्फा, क्लब, खेलाडी तथा फुटबलसँग सम्बन्धित सबै पक्ष एउटै टेबलमा बसेर फिफाको निलम्बन फुकुवाका लागि आवश्यक कदम चाल्नुपर्ने अवस्था छ।
सरकारी पक्षले फिफा र एएफसीसँग संवाद भइरहेको र समाधानका लागि पहल जारी रहेको बताउँदै आएको छ। तर नेपाली फुटबल समर्थकका लागि अब आश्वासन मात्र पर्याप्त छैन। निर्णय, कार्यान्वयन र परिणाम मैदानमा देखिनुपर्ने आवश्यकता छ।
नेपालमा फुटबलप्रतिको आकर्षण कम भएको छैन। समस्या समर्थकमा होइन, व्यवस्थापन र संरचनामा देखिएको छ। हजारौँ खेलाडीको भविष्य र लाखौँ समर्थकको भावनासँग जोडिएको नेपाली फुटबललाई प्रशासनिक विवादको बन्धक बनाउनु दीर्घकालमा महँगो पर्न सक्छ।
अब प्रश्न एउटै छ—नेपाली फुटबललाई मैदानमा फर्काउने जिम्मेवारी कसले लिन्छ?
फुटबलमा नेपालको सपना अझै मरेको छैन। तर त्यो सपना जोगाउन अब संस्थागत सुधार, पारदर्शिता र खेलाडीकेन्द्रित निर्णय तत्काल आवश्यक छ।
