काठमाडौँ । औषधि व्यवस्था विभागका महानिर्देशक भरत भट्टराईले एन्टिबायोटिकको बढ्दो दुरुपयोग र प्रतिजैविक प्रतिरोध (एन्टिमाइक्रोबियल रेसिस्टेन्स) नियन्त्रणका लागि सबै क्षेत्रको सहकार्य आवश्यक रहेको बताएका छन् ।
विश्व प्रतिजैविक प्रतिरोध सचेतना सप्ताह, २०२६ को अवसरमा बुधबार आयोजित प्रभातफेरी कार्यक्रममा महानिर्देशक भट्टराईले एन्टिबायोटिकको अनावश्यक, अत्यधिक तथा न्यून प्रयोगले जनस्वास्थ्यमा गम्भीर चुनौती थपिरहेको उल्लेख गरेका हुन् ।
एन्टिबायोटिकको प्रभावकारिता कायम राख्न यसको प्रयोगलाई व्यवस्थित र नियमन गर्नुपर्नेमा उनले जोड दिए । भविष्यमा आवश्यक पर्ने ‘रिजर्भ एन्टिबायोटिक’ औषधिहरूलाई जथाभाबी प्रयोग नगरी सुरक्षित राख्नुपर्ने उनको भनाइ छ । प्रतिजैविक प्रतिरोध मानव स्वास्थ्यसँग मात्रै सम्बन्धित विषय नभई पशु स्वास्थ्य र वातावरणसँग समेत जोडिएको महानिर्देशक भट्टराईले बताए ।
त्यसैले स्वास्थ्य मन्त्रालय, औषधि व्यवस्था विभाग, पशु स्वास्थ्य र वातावरण क्षेत्रलगायत अन्य सरोकारवाला निकायबिच समन्वय र सहकार्य अपरिहार्य रहेको उनले स्पष्ट पारे । विश्वव्यापी समस्याका रूपमा देखिएको प्रतिजैविक प्रतिरोधबारे नेपालमा पनि विभिन्न सचेतना तथा जनजागरणका कार्यक्रममार्फत सर्वसाधारणलाई सुसूचित गर्नुपर्नेमा उनले जोड दिए ।
कार्यक्रममा भट्टराईले ‘एक स्वास्थ्य, एक प्रयास : प्रतिजैविक प्रतिरोध रोकौँ’ भन्ने नाराका साथ मनाउन लागिएको यस सप्ताहको मुख्य उद्देश्य प्रतिजैविक प्रतिरोधको बढ्दो चुनौती न्यूनीकरण गर्नु रहेको बताए । उनले भने, ‘प्रतिजैविक औषधिको दुरुपयोग, अनावश्यक तथा अत्यधिक प्रयोगलाई नियन्त्रण गर्दै जनस्वास्थ्यको सुरक्षा गर्नु आजको आवश्यकता हो । यसका लागि मानव स्वास्थ्य, पशु स्वास्थ्य र वातावरण क्षेत्रका सबै सरोकारवालाबीच सहकार्य, जनचेतना र औषधिको जिम्मेवार प्रयोगलाई प्रवर्द्धन गर्न आवश्यक छ ।’
धबार स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्रालयबाट सुरु भएको प्रभातफेरी औषधि व्यवस्था विभागमा पुगेर समापन भएको थियो । ‘एक स्वास्थ्य, एक अभियान : प्रतिजैविक प्रतिरोधको आजैबाट रोकथाम’ भन्ने मूल नाराका साथ आयोजित सप्ताहव्यापी कार्यक्रमले एन्टिबायोटिकको दुरुपयोग रोक्ने, उचित प्रयोगबारे जनचेतना अभिवृद्धि गर्ने र प्रतिजैविक प्रतिरोध न्यूनीकरण गर्ने लक्ष्य राखेको छ ।
प्रभातफेरीमा विभिन्न सरकारी निकाय, सङ्घसंस्था तथा सरोकारवालाहरूको सहभागिता रहेको थियो ।








